Zagadki maj

Rozpoznaj znane miejsca turystyczne Europy

1. Jeden ze znanych kurortów na Lazurowym Wybrzeżu, który swój największy rozkwit zawdzięcza artystom. Malarze uwieczniali miasto na swoich obrazach, a filmowcy wykorzystywali je jako plener swoich dzieł. Kojarzone jest m.in. z filmów o słynnym żandarmie. W 2016 r. otwarto tam Muzeum Żandarmerii i Kina. 

2. Włoskie miasto turystyczno - wypoczynkowe nad północnym Adriatykiem, które co roku przyciąga wielu turystów. Atrakcją tego miasta jest m.in. Muzeum Federico Felliniego, czy klimatyczna dzielnica San Giuliano. 

3. Najdalej na północ wysunięta wyspa w archipelagu Wysp Jońskich. Słynie z pięknych krajobrazów, zielonych wzgórz i ciekawych zabytków (m.in. Achilleion, Paleopolis). 

4. Region turystyczny w południowej Hiszpanii, który obejmuje śródziemnomorskie wybrzeże i takie miasta jak Marbella czy Malaga. Jest jednym z najpopularniejszych kierunków wakacyjnych kontynentalnej Hiszpanii.

5. Drugie pod względem liczby ludności miasto w Chorwacji położone na niewielkim półwyspie. Słynie z pięknej promenady i Pałacu Dioklecjana. 

6. Mała włoska wyspa na Morzu Tyrreńskim zbudowana ze skał wapiennych, w których powstało wiele jaskiń. Jedną z nich jest morska jaskinia nazywana Lazurową Grotą. 

Odpowiedzi do zagadek - kwiecień

Rozpoznaj opisane obiekty geograficzne leżące na terenie Republiki Południowej Afryki

1. Johannesburg

2. Robben Island

3. Durban

4. Witwatersrand

5. Kapsztad

6. Przylądek Igielny

Zagadki kwiecień

Rozpoznaj obiekty geograficzne Republiki Południowej Afryki

1. Największe miasto RPA  i czwarte największe miasto Afryki. Jego powstanie wiąże się z odkryciem w miejscu dzisiejszego położenia złotonośnej skały przez australijskiego poszukiwacza złota G. Harrisona. Na terenie miasta wybudowano jeden z najwyższych budynków Afryki - Carlton Centre Office Tower, o wysokości 222,5 m. 

2. Wyspa położona w Zatoce Stołowej, która niemal od początku kolonizacji Afryki Południowej przez Europejczyków była więzieniem i miejscem zsyłek. Przez 18 lat na tej wyspie odbywał karę Nelson Mandela - prezydent RPA, laureat pokojowej nagrody Nobla. 

3. Miasto położone we wschodniej części RPA, będące największym współczesnym skupiskiem ludności wywodzącej się z plemienia Zulusów. Jest dużym ośrodkiem turystycznym, co zawdzięcza subtropikalnemu klimatowi oraz licznym plażom.

4. Skarpa w prowincji Guateng o długości ponad 50 km, na obszarze której znajdują się największe na świecie znane rezerwy złota, szacowane na ponad 1,5 mld uncji (ponad 40 tys. ton), sięgające aż 4000 m w głąb ziemi. 

5. Miasto, którego “sercem” jest Góra Stołowa o wysokości 1086 m n.p.m. Piękne białe plaże i dogodne warunki do surfingu przyciągają do niego licznych turystów. W mieście tym znajduje się siedziba władzy ustawodawczej kraju. 

6. Przylądek będący najdalej na południe wysuniętym punktem Afryki, a przebiegający przez niego południk stanowi umowną granicę Oceanu Atlantyckiego i Oceanu Indyjskiego.

Odpowiedzi do zagadek - marzec

Rozpoznaj kraje Azji po konturach przedstawiających zarysy ich granic. 

1. Japonia

2. Wietnam

3. Indie

4. Bangladesz

5. Arabia Saudyjska

6. Tajlandia

Zagadki marzec

Rozpoznaj kraje Azji po konturach przedstawiających zarysy ich granic. Skorzystaj z atlasu geograficznego i poniższych podpowiedzi. 

1. 

2. 

3. 

4. 

5. 

6. 

1. Kraj, którego długość linii brzegowej wynosi blisko 30 tys. km. 

2. Kraj nazywany przez mieszkańców "długim wężem", ponieważ jego długość wynosi blisko 1700 km, a szerokość od 50 do 600 km. 

3. W tym kraju jednym z języków urzędowych jest angielski. 

4. Znaczną część terytorium tego kraju zajmuje potężna delta dwóch rzek. 

5. Największe z państw położonych na największym półwyspie Ziemi. 

6. Kraj nazywany "krajem buddy", którego terytorium kształtem przypomina słonia z trąbą. 

Opowiedzi do zagadek - luty

Rozpoznaj na podstawie opisów polskie parki narodowe

1. Wigierski

2. Magurski

3. Poleski

4. Bory Tucholskie

5. Świętokrzyski

6. Ujście Warty

Zagadki luty

 Rozpoznaj na podstawie opisów polskie parki narodowe

1. Chroni urozmaicony krajobraz jeziorny z okresu ostatniego zlodowacenia. Nazwa parku wzięła się od nazwy największego z jezior. Pośród pięknej i cennej przyrody znajdują się tu także liczne zabytki. Najważniejszym z nich jest klasztor Kamedułów leżący nad samym brzegiem największego jeziora. Zima na terenie parku trwa dwukrotnie dłużej niż na zachodzie Polski, a zdarza się, że pokrywa śnieżna utrzymuje się tu aż przez 130 dni.
2. Park z piękną fauną i florą, objętą ochroną w 1995 r. Ponad 90%  powierzchni parku zajmują lasy, wśród których największe obszary stanowi buczyna karpacka. W obrębie parku gniazduje 117 gatunków ptaków, a kolejne 20 zlatuje tu np. podczas sezonowych wędrówek. Jeden z ptaków, orlik krzykliwy znajduje się w logo parku. 

3. Położony na wschodzie Polski park, który obejmuje liczne bagna, torfowiska i jeziora krasowe oraz naturalne kompleksy leśne. To jeden z najbogatszych w ptactwo obszarów w kraju, dlatego jeden z nich, żuraw jest symbolem parku. Ciekawostką jest występowanie na tym obszarze rzadkiego gatunku gada -  żółwia błotnego. 

4. Położony w północnej Polsce, w dolinach Brdy i Wdy. Krajobraz parku urozmaicają właśnie doliny rzek, jeziora rynnowe, torfowiska, pagórki morenowe oraz wydmy. 98% drzewostanu tego parku stanowi sztucznie nasadzona sosna. 

5. Obejmuje m.in. część pewnego łańcucha górskiego porośniętego Puszczą Jodłową. Osobliwością parku są gołoborza, czyli połacie otwartego terenu gęsto usiane ostrokrawędzistymi głazami. 

6. Park ten obejmuje dolinę dolnego biegu trzeciej pod względem długości rzeki w Polsce. Jest jednym z najcenniejszych pod względem ornitologicznym miejsc w kraju. Rozległe łąki, podlegające okresowym zalewom są bowiem idealnym miejscem bytowania ptactwa wodnego: kaczek, mew, gęsi, rybitw czy kormoranów. Można tu zaobserwować takie rzadkie lub zagrożone gatunki jak: ohar, ostrygojad, różeniec czy krakwa. 

Odpowiedzi do zagadek - styczeń

Rozpoznaj krainy geograficzno-historyczne Francji

1. Normandia

2. Szampania

3. Lotaryngia

4. Alzacja

5. Burgundia

6. Akwitania

Indonezja zmienia stolicę

Władze Indonezji podjęły decyzję o budowie nowej stolicy. Będzie nią Nusantara (w języku indonezyjskim nazwa ta oznacza słowo "archipelag"), która powstanie na wyspie Borneo. Ma ona odciążyć przeludnioną i zagrożoną licznymi powodziami Dżakartę, a koszt jej budowy, według prognoz ma wynieść 32 mld USD. Olbrzymie koszty to jednak nie tak duży problem, jak zagrożenie dla środowiska, które wiąże się z powstaniem nowego miasta. W rejonie Borneo, w którym Nusantara ma zostać wybudowana, występuje bowiem duża populacja orangutanów, która może stracić swoje dotychczasowe miejsce życia. 

Zagadki styczeń

 Rozpoznaj krainy geograficzno-historyczne Francji

1. Położona w północno - zachodniej części kraju, nad kanałem La Manche. Określana jako “kraina obfitości”, ze względu na żyzne tereny uprawne. Jest także atrakcyjna dla turystów, których przyciągają urozmaicone wybrzeża oraz liczne zabytki. Na plażach tego regionu 6 czerwca 1944 r. wylądowały wojska alianckie, dlatego znajduje się tam wiele muzeów, pomników i bunkrów przypominających heroiczny desant rozpoczynający operację “Overlord”.

2. Kraina w północno - wschodniej części kraju, która dała początek nazwie wybornego napoju musującego, wynalezionego podobno przypadkowo w XVII w. przez mnicha zwanego Dom Perignon. Oryginalny produkt jest wytwarzany tylko tutaj - w regionie pełnym pofałdowanych równin, lasów, jezior i pięknych miast.

3. Rozciąga się w pobliżu Wogezów, na północ do granicy z Niemcami, Luksemburgiem i Belgią. Jest to region przemysłowy o dużym znaczeniu gospodarczym, ze względu na eksploatowane tu złoża węgla kamiennego i rud żelaza. Jedno z miast regionu, Nancy określane jest jako “polskie” miasto, ponieważ związki z tym miastem miał król Stanisław Leszczyński. Plac Stanisława, którego nazwa pochodzi właśnie od imienia króla, znajduje się na Liście Światowego Dziedzictwa UNESCO. 

4. Kraina w północno - wschodniej części kraju, między Renem a Wogezami, przy granicy z Niemcami. Może się pochwalić wspaniałą kuchnią, piękną przyrodą i zabytkami. Jednym z najbardziej czczonych symboli regionu jest bocian, a duże powierzchnie regionu pokrywają tereny leśne.

5. Kraina, która ze względu na swoje centralne położenie nazywana jest “sercem” Francji. Jej nazwa pochodzi od nordyckiego plemienia. Znana jest ze wspaniałej architektury, ośrodków gastronomii, światowej sławy winnic oraz pięknych, porośniętych bujną roślinnością krajobrazów. Głównym ośrodkiem tego regionu jest miasto Dijon. 

6. Położona na wybrzeżu Oceanu Atlantyckiego, w południowo - zachodniej części kraju, przy granicy z Hiszpanią. Stąd południową część regionu zamieszkuje mniejszość baskijska. Będąc w tym regionie warto odwiedzić miasto Bordeaux, które może się poszczycić licznymi atrakcjami turystycznymi. 

Nowe miasto w Wielkopolsce

Z dniem 1 stycznia 2022 r. do listy polskich miast dołączyły Kaczory. To miasto położone w województwie wielkopolskim, w powiecie pilskim.

Nie jest to jedyny taki przypadek. Poza Kaczorami, wraz z nowym rokiem status miasta otrzymały także:

- Pruszcz - w gminie Pruszcz, w powiecie świeckim, w województwie kujawsko-pomorskim,
- Izbica - w gminie Izbica, w powiecie krasnostawskim, w województwie lubelskim,
- Lutomiersk - w gminie Lutomiersk, w powiecie pabianickim, w województwie łódzkim,
- Bolimów - w gminie Bolimów, w powiecie skierniewickim, w województwie łódzkim,
- Cegłów - w gminie Cegłów, w powiecie mińskim, w województwie mazowieckim,
- Nowe Miasto - w gminie Nowe Miasto, w powiecie płońskim, w województwie mazowieckim,
- Jedlnia-Letnisko - w gminie Jedlnia-Letnisko, w powiecie radomskim, w województwie mazowieckim,
- Olsztyn - w gminie Olsztyn, w powiecie częstochowskim, w województwie śląskim,
- Iwaniska - w gminie Iwaniska, w powiecie opatowskim, w województwie świętokrzyskim.

Aktualnie w Polsce są 964 miata. 

Odpowiedzi do zagadek - grudzień

Rozpoznaj “muzyczne” obiekty geograficzne

1. Wiedeń

2. Memphis

3. Jamajka

4. Nashville

5. Nowy Orlean

6. Kuba

Zagadki grudzień

 Rozpoznaj “muzyczne” obiekty geograficzne

1. Jedna z europejskich stolic, leżąca nad Dunajem będąca ważnym ośrodkiem europejskiej kultury. Z miastem tym związani byli m.in. tacy kompozytorzy jak:  Mozart, Beethoven, Schubert i Liszt.  

2. Miasto położone w środkowej części Stanów Zjednoczonych, którego nazwa pochodzi od nazwy miasta w Egipcie. W tym mieście zmarł Elvis Presley, którego nazywa się “królem rock and rolla”. Miasto kojarzone jest właśnie z tą muzyką. 

3. Trzecia pod względem wielkości wyspa na Morzu Karaibskim, która może się pochwalić dużą różnorodnością swoich mieszkańców (rasową i etniczną), krajobrazów oraz fauny flory. Kojarzy się przede wszystkim z muzyką reggae. 

4. Miasto w Stanach Zjednoczonych, leżące nad rzeką Cumberland, które nazywane jest “muzycznym miastem”. Wiąże się to z tym, iż słynie ono jako stolica amerykańskiej muzyki country. 

5. Miasto położone w delcie rzeki Missisipi, które zostało bardzo mocno zniszczone przez huragan Katrina. Kojarzone jest z Louisem Armstrongiem, który urodził się w tym mieście i który był jednym z najwybitniejszych muzyków jazzowych. Tam też narodził się ten gatunek muzyczny.

6. Największa z wysp karaibskich, która swoim kształtem przypomina krokodyla wygrzewającego się w słońcu. Wyspa kojarzona jest właśnie ze słońcem, a także pięknymi plażami i salsą.  

Odpowiedzi do zagadek - listopad

Korzystając z atlasu geograficznego oraz własnej własnej wiedzy i umiejętności odgadnij, co to za miasta. 

1. Warszawa

2. Wellington

3. Quito

4. Oslo

5. Canberra

6. Lusaka

Nietypowe granice między państwami

Źródło: https://www.mapsofworld.com/world-political-map.htm

Na świecie mamy aktualnie ponad 200 państw, a granice między nimi czasem mają niezwykły przebieg.

Oto kilka przykładów.

Trójstyk - punkt styku granic trzech państw. Takie miejsca najczęściej są oznaczone specjalnymi znakami granicznymi: flagami państw, obeliskami czy słupkami granicznymi.

Najwięcej trójstyków mają Chiny, bo aż 16. W Polsce mamy ich 6. 

• Polska-Litwa-Białoruś - na rzece Marycha w okolicach Stanowiska,

• Polska-Białoruś-Ukraina - na rzece Bug pod Włodawą,

• Polska-Rosja-Litwa - w okolicy Bolci w gminie Wiżajny i litewskiego Wisztyńca (Vištytis),

• Polska-Ukraina-Słowacja - na szczycie bieszczadzkiej góry Krzemieniec o wysokości 1221 m, 

• Polska-Słowacja-Czechy - pomiędzy polską miejscowością Jaworzynka, słowacką Czerne i czeską Herczawa,

• Polska-Czechy-Niemcy - między polską miejscowością Porajów, czeską Hradek nad Nisou i niemiecką Żytawą (Zittau).

Enklawa - terytorium otoczone ze wszystkich stron terytorium lądowym innego państwa.

Największą enklawą na świecie jest Lesoto, o powierzchni 30 tys. km2, którego terytorium otoczone jest przez Republikę Południowej Afryki. 

We Włoszech są aż dwie takie enklawy: Watykan i San Marino. 

Z kolei Campione d'Italia jest włoską enklawą położoną na terytorium Szwajcarii. 

Eksklawa - część terytorium państwa położona w oddaleniu od jego głównego obszaru, lecz na tym samym obszarze lądowym (przeważnie kontynencie). 

Przykładem morze być Alaska, która oddzielona jest od pozostałej części Stanów Zjednoczonych przez terytorium Kanady, czy należący do Rosji obwód kaliningradzki leżący miedzy Polską a Litwą. 

Zagadki listopad

Korzystając z atlasu geograficznego oraz własnej własnej wiedzy i umiejętności odgadnij, co to za miasta. 

Wszystkie miasta to stolice państw. 

1. Stolica europejskiego kraju, w której południe słoneczne jest 84 minuty wcześniej niż w Londynie.

2. Miasto, w którym 22.XII dzień jest najdłuższy, spośród wszystkich stolic na świecie.

3. Stolica jednego z południowoamerykańskich państw, w której dwa razy w roku słońce świeci w zenicie (tj. pod kątem 90°), a dzień i noc cały rok trwają niemal idealnie po 12 godzin.

4. Stolica europejska położona na północny - zachód od Mińska. W linii prostej oba miasta dzieli ok. 1200 km. 

5. Stolica kraju położonego na kontynencie (nie na wyspie), która jako pierwsza spośród stolic kontynentalnych wita nowy rok. 

6. Jedna ze stolic o współrzędnych geograficznych 15°S, 28°E.

Kilka słów o smogu

Sezon grzewczy rozpoczął się już na dobre, a co z tym idzie, znów nasila się w Polsce problem smogu. Warto więc, przypomnieć sobie, czym on jest i jakie niesie ze sobą skutki. 

Niestety, dane wskazują, iż Polska ma najbardziej zanieczyszczone powietrze ze wszystkich państw Unii Europejskiej. Głównym źródłem zanieczyszczeń powietrza w naszym kraju są gospodarstwa domowe, w których często spala się złej jakości węgiel i drewno, a także śmieci. Ponadto powietrze mocno zanieczyszczają przemysł, transport drogowy i energetyka. Smog jest więc zjawiskiem będącym skutkiem działalności człowieka  i polega on na występowaniu wysokich stężeń związków chemicznych i pyłów w atmosferze. W Polsce mamy największy problem z pyłami zawieszonymi PM2,5 i PM10 oraz benzo(a)pirenem, który jest związkiem rakotwórczym. Smog tworzy się w bezwietrzne dni z wysokim ciśnieniem atmosferycznym i często wygląda jak mgła (stąd też jego nazwa ma swoje korzenie w dwóch angielskich słowach ""smoke" - dym i "fog" - mgła). Smog zwiększa ryzyko zachorowania lub zaostrzenia wielu chorób, m.in.: astma, udar mózgu, zaburzenia rytmu serca, nadciśnienie tętnicze, niepokój, problemy z pamięcią i koncentracją, rak płuc. Szacuje się, że przyczyną 46 tys. przedwczesnych zgonów w Polsce jest właśnie smog, dlatego należy podjąć szereg działań, by minimalizować problem smogu. Co zatem można zrobić? Jest kilka sposobów: 

 - stary piec zamienić na ogrzewanie z miejskiej sieci, gaz lub pompę ciepła,

- nie palić śmieci, a odpowiednio je segregować,

- ograniczyć używanie samochodu,

- chronić się przed smogiem.

Odpowiedzi do zagadek - październik

Rozpoznaj na podstawie opisu wyjątkowe miejsca na świecie

1. Petra

2. Ararat

3. Katar

4. Pamukkale/Bawełniany zamek

5. Angor

6. Andy

Zagadki październik

Na podstawie opisu rozpoznaj wyjątkowe miejsca na świecie

1.Niezwykłe miasto leżące w południowo - zachodniej Jordanii, wykute w skalistych górach przez plemię Nabatejczyków. To miasto powstałe w okresie od r. 100 p.n.e do roku 40 n.e. należy do najbardziej fascynujących miejsc dla archeologów. 

2.Potężny masyw wulkaniczny, który góruje nad Wyżyną Armeńską. Posiada on dwa wierzchołki, które są od siebie odległe o 11 km. Wyższy z nich jest najwyższym szczytem Turcji. 

3.Państwo, które zajmuje niewielki półwysep w Zatoce Perskiej, o powierzchni zaledwie 11,5 tys. km². Rozciągłość południkowa tego kraju to zaledwie 180 km, a równoleżnikowa ok. 70 km. Graniczy tylko z jednym krajem. 

4.Niezwykłe miejsce na południowym - zachodzie Turcji położone na linii pęknięcia skorupy ziemskiej, gdzie szczeliny w wapiennej skale sięgają aż do magmy. W te szczeliny wlewa się woda, a żar magmy powoduje, że woda się wręcz gotuje i ponownie wydostaje się na powierzchnię. W ten sposób wytrąca się węglan wapnia, który tworzy liczne nacieki. 

5.Miasto w Kambodży pochłonięte przez bujną dżunglę i odkryte na nowo w XIX w. Kompleks tworzą liczne kamienne świątynie, lasy i zbiorniki wodne. To jeden z najsłynniejszych zabytków świata, wpisany na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO.

6.Najdłuższy łańcuch górski na Ziemi, o południkowym przebiegu. Jego długość szacuje się od 7200 do nawet ponad 9000 km (w zależności od sposobu pomiaru). Szerokość waha się od 200 do 800 km.

Sahara - ciekawostki

 Czy wiesz, że..

• aż 11 afrykańskich państw ma fragment Sahary w obrębie swoich granic,
• słowo "Sahara" po arabsku znaczy "pustynia",
• gdyby Sahara była państwem, byłaby piąta na świecie pod względem wielkości,
• na Saharze żyją 4 mln ludzi,
• piaszczyste jest tylko 20% pustyni,
• oazy stanowią zaledwie 2% powierzchni Sahary.

źródło: NG Odkrywca