Zagadki luty

Rozpoznaj ciekawe obiekty geograficzne Europy

1. Skaliste wzgórze/wyspa położone w północno - zachodniej Francji. Znajduje się ono w środku rozległej, zapiaszczonej i zamulonej zatoki słynącej z potężnych pływów. Ponad 50 razy w roku woda podnosi się na tyle, że wzgórze z lądem łączy się jedynie wąską groblą o długości ok. 1,8 km.

2. Stary masyw górski, który tworzy naturalną granicę oddzielającą Niemcy od Czech. Swą nazwę zawdzięcza różnorodnym surowcom mineralnym, które niegdyś tam występowały w dużej ilości m.in. ołów, cyna, srebro, żelazo, wolfram czy uran.

3. Jedyna duża rzeka Europy, która płynie z zachodu na wschód kontynentu. Przepływa przez 10 państw, choć część z nich ma dostęp tylko do jednego jej brzegu.

4. Piąta pod względem wielkości wyspa na Morzu Śródziemnym, która rozciąga się równoleżnikowo na długości 260 km. Jej krajobraz tworzą skaliste wybrzeża przeplatające się z szerokimi, jasnymi plażami.

5. Cieśnina, która łączy Morze Egejskie z Morzem Marmara, wyznaczając granicę między Europą a Azją. Ma ona od 1,2 do 18,5 km szerokości i jest ruchliwą drogą o dużym znaczeniu gospodarczym. Każdego dnia przepływa nią ponad 100 statków. 

6. Jeden z najwspanialszych klifów Irlandii, położony w środkowej części zachodniego wybrzeża. Ciągnie się na odcinku kilku kilometrów, a jego wysokość miejscami przekracza 200m. Zbudowany jest z wapieni i łupków, czyli skał osadowych. Na szczycie wznosi się kamienna wieża z XIX w., będąca punktem obserwacyjnym i atrakcją turystyczną. 

Czy wiesz, że...

• na terenie Hiszpanii (Wyspy Kanaryjskie, Teneryfa) znajduje się najwyższy wulkan w Europie - wulkan Teide, 

• Jezioro Como we Włoszech, które ma ponad 400 metrów głębokości, jest jednym z najgłębszych w Europie,

• 98 % Belgów mieszka w miastach, a w stolicy Belgii - Brukseli znajduje się siedziba główna Unii Europejskiej i kwatera główna NATO,

• nad Dunajem leżą aż 4 europejskie stolice: Wiedeń, Bratysława, Belgrad i Budapeszt,

• Księstwo Monako zajmuje wąski i niewielkiej długości (w linii prostej ok. 3 km) pas skalistego wybrzeża Morza Śródziemnego. To niewielkie państwo jest jednocześnie jednym z najbogatszych w Europie,

• Wenecja licząca ponad sto wysepek i czterysta mostów, co roku pogrąża się o kolejne 2 mm w lagunie.

Odpowiedzi do zagadek - styczeń

Wszystkie zagadki dotyczą jednego kraju. Odgadnij, co to za kraj oraz rozwiąż zagadki z nim związane.

1. Brazylia

2. Brasilia

3. Iguacu

4. Minas Gerais

5. Branco

6. Copacabana/Zona Sul

Zagadki styczeń

Wszystkie zagadki dotyczą jednego kraju.

Odgadnij, co to za kraj (zag.1) oraz rozwiąż zagadki z nim związane (zag.2-6).

1. Piąty co do wielkości kraj świata. Na kontynencie, którego jest częścią, nie sąsiaduje jedynie z dwoma państwami. 

2. Miasto zaprojektowane i wybudowane od podstaw w XX w. W 1946 r. z samolotu dokonano pomiarów potencjalnego miejsca na jego budowę, a rozpoczęto ją w 1956 r. od lotniska, na które można było dostarczać materiały budowlane. Oficjalne otwarcie tego ważnego dla mieszkańców kraju miasta miało miejsce 21 kwietnia 1960r. 

3. Słynny wodospad, który nazwę zawdzięcza rzece o tej samej nazwie. Wodospad ma ponad 80 m wysokości i 2700 m szerokości. Składa się z 275 odrębnych progów skalnych. Ciągły spływ wody tworzy unoszącą się nieustannie nad wodospadem chmurę kropel wody, które w promieniach słońca tworzą tęczę. 

4. Region/stan, który w XVIII stuleciu stał się głównym centrum wydobycia złota na świecie. Współcześnie również przoduje w wydobyciu tego szlachetnego metalu, ale i diamentów, rud żelaza, manganu, cynku, boksytów i grafitu.

5. Przylądek będący jednocześnie najdalej na wschód wysuniętym punktem kontynentu. Jego długość geograficzna wynosi 34° 47′ W.

6. Dzielnica drugiego pod względem wielkości miasta kraju, która słynie z długiej na 4 km pięknej piaszczystej plaży. Plaża ta jest miejscem wielu imprez kulturalnych oraz sportowych i zalicza się ją do najbardziej znanych plaż świata.

K2 po raz pierwszy zdobyty zimą!

K2 (Czogori) to najwyższy szczyt Karakorum i jednocześnie drugi najwyższy szczyt Ziemi o wysokości 8611 m n.p.m. Do dziś był on ostatnim ośmiotysięcznikiem nie zdobytym zimą. Do historii przechodzi dziesięcioosobowa grupa Szerpów, której właśnie udało się tego dokonać. Jest to wyjątkowy moment i niezwykły wyczyn. Cała ekipa wspinaczy stanęła na K2, więc pierwszym zimowym zdobywcą będą wszyscy razem, nie będzie indywidualnego zdobywcy. Prób zdobycia szczytu było kilka, jednak wszystkie one do tej pory kończyły się niepowodzeniem, a zimowym rekordem było zdobycie wysokości 7800 m. n.p.m. K2 uważany jest za najtrudniejszy do zdobycia ośmiotysięcznik, ze względu na trudne warunki wspinaczkowe oraz pogodowe (jest najdalej wysunięty na północ). Tym większe gratulacje dla dzisiejszych zdobywców!

Kolejnych 10 miast w Polsce

1 stycznia 2021 r. Polska zyskała kolejne 10 miast. Teraz liczba miast w Polsce wynosi 954. Warto jednak wspomnieć, że najwięcej w Polsce jest małych miast, do 25 tys. mieszkańców. Wśród tych, które właśnie otrzymały prawa miejskie są i takie, których liczba ludności jest mniejsza niż 1000 mieszkańców. W sumie w Polsce jest takich miast aktualnie 8. 

Miejscowości które z początkiem 2021 r. stały się miastami to:

• Goraj (w pow. biłgorajskim, w woj. lubelskim);
• Kamionka (w pow. lubartowskim, w woj. lubelskim);
• Sochocin (w pow. płońskim, w woj. mazowieckim);
• Solec nad Wisłą (w pow. lipskim, w woj. mazowieckim);
• Wiskitki (w pow. żyrardowskim, w woj. mazowieckim);
• Dubiecko (w pow. przemyskim, w woj. podkarpackim);
• Wodzisław (w pow. jędrzejowskim, w woj. świętokrzyskim);
• Budzyń (w pow. chodzieskim, w woj. wielkopolskim);
• Kamieniec Ząbkowicki (w powiecie ząbkowickim, w woj. dolnośląskim);
• Koźminek (w pow. kaliskim, w woj. wielkopolskim).

Ciekawostki dotyczące nowych miast:

1. Dubiecko, Solec nad Wisłą i Goraj to miasta, które liczą mniej niż tysiąc mieszkańców, a więc zaliczają się do grupy tych 8 najmniejszych miast w Polsce. 
2. Większość z tych miast posiadała już kiedyś prawa miejskie.
3. Dubiecko słynie z Zespołu Zamkowo - Parkowego z zamkiem z XVI w., w którym w 1735 r. urodził się Ignacy Krasicki. 

Odpowiedzi do zagadek - grudzień

 Skąd pochodzą produkty spożywcze? Odgadnij nazwy geograficzne takich miejsc na podstawie opisów. 

1. Asam

2. Dijon

3. Prowansja

4. Gouda

5. Parma

6. Etiopia

Koniunkcja Jowisza i Saturna

Źródło: NASA

Dziś będzie miało miejsce ważne i spektakularne wydarzenie astronomiczne. Otóż, właśnie 21 grudnia dojdzie do bardzo bliskiego zbliżenia Jowisza i Saturna. Planety będą tak blisko siebie, że niemal stworzą na niebie jeden obiekt i będą wyglądały jak jedna wielka, świecąca gwiazda. Zjawisko to będzie można oglądać również w Polsce, do 31 grudnia. Warto je zobaczyć, bo ostatnie tak bliskie "spotkanie" obu tych planet miało miejsce niemal 400 lat temu, a kolejne będzie w 2080 r. Można je oglądać " gołym okiem", choć wykorzystanie lornetki czy teleskopu dostarczy lepszych wrażeń. 

Zagadki grudzień

 Skąd pochodzą produkty spożywcze? Odgadnij nazwy geograficzne takich miejsc na podstawie opisów. 

1. Stan w północno - wschodnich Indiach leżący u podnóża Himalajów, sąsiadujący z Bhutanem i Bangladeszem, który słynie na świecie z uprawy herbaty. 

2. Miasto we Francji, położone w regionie Burgundia, które jest miejscem produkcji charakterystycznej, pikantnej musztardy. Jest ona produkowana wyłącznie z brązowej gorczycy, a wapienne grunty regionu dają wyjątkowo ostre nasiona. 

3. Kraina historyczna i region rolniczo - przemysłowy w południowej Francji. Panuje tam podzwrotnikowy śródziemnomorski klimat, który sprzyja uprawie ziół. Ich mieszanka, w skład której wchodzą m. in. rozmaryn, bazylia, tymianek używana jest w różnych regionach świata. 

4. Miasto położone w zachodniej części Holandii (Królestwa Niderlandów), które słynie z wyrobu sera o tej samej nazwie. Prawa miejskie zyskało w 1272 r., jako pierwsze miasto w prowincji Holandia Południowa. 

5. Miasto w północnych Włoszech, w regionie Emilia - Romania, które znane jest na świecie z produkcji charakterystycznej szynki. Jest ona wytwarzana z całych udźców wieprzowych i suszona tradycyjnymi metodami w specyficznym klimacie tego regionu. 

6. Kraj we wschodniej Afryce będący jednym z czołowych producentów kawy na świecie. Jeden z jego regionów - Kaffa uważany jest za praojczyznę kawy. Na jego obszarze panuje wilgotny klimat oraz występują żyzne gleby, co sprzyja uprawie kawowca. 

Ciekawostki ze świata

 1. Najdalej na południe wysuniętym punktem kontynentu afrykańskiego jest Przylądek Igielny. Nazwa pochodzi stąd, że w tym miejscu igła kompasu wskazuje dokładnie Biegun Północny. 

2. Pochodzący z XIV w. Most Karola w Pradze był przez pięćset lat jedynym połączeniem brzegów Wełtawy.

3. Leżące na terytorium Niemiec Monachium założył w 1158 r. Henryk Lew. Nazwa miasta wywodzi się od wyrazu "mnich".

4. Na biegunie południowym nie ma niedźwiedzi. W tych warunkach klimatycznych nie przeżyłby żaden ssak. 

5. Słowo "Sahara" pochodzi od arabskiego "al-Sahra" i znaczy "miejsce płaskie i niskie".

6. Nazwa Półwyspu Floryda pochodzi od słów "Pascua florida", co po hiszpańsku oznacza Niedzielę Palmową. Nazwę tą nadał półwyspowi jego odkrywca J. Ponce de Leon, który tego właśnie dnia dopłynął do Florydy. 

żródło: Atlas DeAgostini