Indonezja zmienia stolicę

Władze Indonezji podjęły decyzję o budowie nowej stolicy. Będzie nią Nusantara (w języku indonezyjskim nazwa ta oznacza słowo "archipelag"), która powstanie na wyspie Borneo. Ma ona odciążyć przeludnioną i zagrożoną licznymi powodziami Dżakartę, a koszt jej budowy, według prognoz ma wynieść 32 mld USD. Olbrzymie koszty to jednak nie tak duży problem, jak zagrożenie dla środowiska, które wiąże się z powstaniem nowego miasta. W rejonie Borneo, w którym Nusantara ma zostać wybudowana, występuje bowiem duża populacja orangutanów, która może stracić swoje dotychczasowe miejsce życia. 

Zagadki styczeń

 Rozpoznaj krainy geograficzno-historyczne Francji

1. Położona w północno - zachodniej części kraju, nad kanałem La Manche. Określana jako “kraina obfitości”, ze względu na żyzne tereny uprawne. Jest także atrakcyjna dla turystów, których przyciągają urozmaicone wybrzeża oraz liczne zabytki. Na plażach tego regionu 6 czerwca 1944 r. wylądowały wojska alianckie, dlatego znajduje się tam wiele muzeów, pomników i bunkrów przypominających heroiczny desant rozpoczynający operację “Overlord”.

2. Kraina w północno - wschodniej części kraju, która dała początek nazwie wybornego napoju musującego, wynalezionego podobno przypadkowo w XVII w. przez mnicha zwanego Dom Perignon. Oryginalny produkt jest wytwarzany tylko tutaj - w regionie pełnym pofałdowanych równin, lasów, jezior i pięknych miast.

3. Rozciąga się w pobliżu Wogezów, na północ do granicy z Niemcami, Luksemburgiem i Belgią. Jest to region przemysłowy o dużym znaczeniu gospodarczym, ze względu na eksploatowane tu złoża węgla kamiennego i rud żelaza. Jedno z miast regionu, Nancy określane jest jako “polskie” miasto, ponieważ związki z tym miastem miał król Stanisław Leszczyński. Plac Stanisława, którego nazwa pochodzi właśnie od imienia króla, znajduje się na Liście Światowego Dziedzictwa UNESCO. 

4. Kraina w północno - wschodniej części kraju, między Renem a Wogezami, przy granicy z Niemcami. Może się pochwalić wspaniałą kuchnią, piękną przyrodą i zabytkami. Jednym z najbardziej czczonych symboli regionu jest bocian, a duże powierzchnie regionu pokrywają tereny leśne.

5. Kraina, która ze względu na swoje centralne położenie nazywana jest “sercem” Francji. Jej nazwa pochodzi od nordyckiego plemienia. Znana jest ze wspaniałej architektury, ośrodków gastronomii, światowej sławy winnic oraz pięknych, porośniętych bujną roślinnością krajobrazów. Głównym ośrodkiem tego regionu jest miasto Dijon. 

6. Położona na wybrzeżu Oceanu Atlantyckiego, w południowo - zachodniej części kraju, przy granicy z Hiszpanią. Stąd południową część regionu zamieszkuje mniejszość baskijska. Będąc w tym regionie warto odwiedzić miasto Bordeaux, które może się poszczycić licznymi atrakcjami turystycznymi. 

Nowe miasto w Wielkopolsce

Z dniem 1 stycznia 2022 r. do listy polskich miast dołączyły Kaczory. To miasto położone w województwie wielkopolskim, w powiecie pilskim.

Nie jest to jedyny taki przypadek. Poza Kaczorami, wraz z nowym rokiem status miasta otrzymały także:

- Pruszcz - w gminie Pruszcz, w powiecie świeckim, w województwie kujawsko-pomorskim,
- Izbica - w gminie Izbica, w powiecie krasnostawskim, w województwie lubelskim,
- Lutomiersk - w gminie Lutomiersk, w powiecie pabianickim, w województwie łódzkim,
- Bolimów - w gminie Bolimów, w powiecie skierniewickim, w województwie łódzkim,
- Cegłów - w gminie Cegłów, w powiecie mińskim, w województwie mazowieckim,
- Nowe Miasto - w gminie Nowe Miasto, w powiecie płońskim, w województwie mazowieckim,
- Jedlnia-Letnisko - w gminie Jedlnia-Letnisko, w powiecie radomskim, w województwie mazowieckim,
- Olsztyn - w gminie Olsztyn, w powiecie częstochowskim, w województwie śląskim,
- Iwaniska - w gminie Iwaniska, w powiecie opatowskim, w województwie świętokrzyskim.

Aktualnie w Polsce są 964 miata. 

Odpowiedzi do zagadek - grudzień

Rozpoznaj “muzyczne” obiekty geograficzne

1. Wiedeń

2. Memphis

3. Jamajka

4. Nashville

5. Nowy Orlean

6. Kuba

Zagadki grudzień

 Rozpoznaj “muzyczne” obiekty geograficzne

1. Jedna z europejskich stolic, leżąca nad Dunajem będąca ważnym ośrodkiem europejskiej kultury. Z miastem tym związani byli m.in. tacy kompozytorzy jak:  Mozart, Beethoven, Schubert i Liszt.  

2. Miasto położone w środkowej części Stanów Zjednoczonych, którego nazwa pochodzi od nazwy miasta w Egipcie. W tym mieście zmarł Elvis Presley, którego nazywa się “królem rock and rolla”. Miasto kojarzone jest właśnie z tą muzyką. 

3. Trzecia pod względem wielkości wyspa na Morzu Karaibskim, która może się pochwalić dużą różnorodnością swoich mieszkańców (rasową i etniczną), krajobrazów oraz fauny flory. Kojarzy się przede wszystkim z muzyką reggae. 

4. Miasto w Stanach Zjednoczonych, leżące nad rzeką Cumberland, które nazywane jest “muzycznym miastem”. Wiąże się to z tym, iż słynie ono jako stolica amerykańskiej muzyki country. 

5. Miasto położone w delcie rzeki Missisipi, które zostało bardzo mocno zniszczone przez huragan Katrina. Kojarzone jest z Louisem Armstrongiem, który urodził się w tym mieście i który był jednym z najwybitniejszych muzyków jazzowych. Tam też narodził się ten gatunek muzyczny.

6. Największa z wysp karaibskich, która swoim kształtem przypomina krokodyla wygrzewającego się w słońcu. Wyspa kojarzona jest właśnie ze słońcem, a także pięknymi plażami i salsą.  

Odpowiedzi do zagadek - listopad

Korzystając z atlasu geograficznego oraz własnej własnej wiedzy i umiejętności odgadnij, co to za miasta. 

1. Warszawa

2. Wellington

3. Quito

4. Oslo

5. Canberra

6. Lusaka

Nietypowe granice między państwami

Źródło: https://www.mapsofworld.com/world-political-map.htm

Na świecie mamy aktualnie ponad 200 państw, a granice między nimi czasem mają niezwykły przebieg.

Oto kilka przykładów.

Trójstyk - punkt styku granic trzech państw. Takie miejsca najczęściej są oznaczone specjalnymi znakami granicznymi: flagami państw, obeliskami czy słupkami granicznymi.

Najwięcej trójstyków mają Chiny, bo aż 16. W Polsce mamy ich 6. 

• Polska-Litwa-Białoruś - na rzece Marycha w okolicach Stanowiska,

• Polska-Białoruś-Ukraina - na rzece Bug pod Włodawą,

• Polska-Rosja-Litwa - w okolicy Bolci w gminie Wiżajny i litewskiego Wisztyńca (Vištytis),

• Polska-Ukraina-Słowacja - na szczycie bieszczadzkiej góry Krzemieniec o wysokości 1221 m, 

• Polska-Słowacja-Czechy - pomiędzy polską miejscowością Jaworzynka, słowacką Czerne i czeską Herczawa,

• Polska-Czechy-Niemcy - między polską miejscowością Porajów, czeską Hradek nad Nisou i niemiecką Żytawą (Zittau).

Enklawa - terytorium otoczone ze wszystkich stron terytorium lądowym innego państwa.

Największą enklawą na świecie jest Lesoto, o powierzchni 30 tys. km2, którego terytorium otoczone jest przez Republikę Południowej Afryki. 

We Włoszech są aż dwie takie enklawy: Watykan i San Marino. 

Z kolei Campione d'Italia jest włoską enklawą położoną na terytorium Szwajcarii. 

Eksklawa - część terytorium państwa położona w oddaleniu od jego głównego obszaru, lecz na tym samym obszarze lądowym (przeważnie kontynencie). 

Przykładem morze być Alaska, która oddzielona jest od pozostałej części Stanów Zjednoczonych przez terytorium Kanady, czy należący do Rosji obwód kaliningradzki leżący miedzy Polską a Litwą. 

Zagadki listopad

Korzystając z atlasu geograficznego oraz własnej własnej wiedzy i umiejętności odgadnij, co to za miasta. 

Wszystkie miasta to stolice państw. 

1. Stolica europejskiego kraju, w której południe słoneczne jest 84 minuty wcześniej niż w Londynie.

2. Miasto, w którym 22.XII dzień jest najdłuższy, spośród wszystkich stolic na świecie.

3. Stolica jednego z południowoamerykańskich państw, w której dwa razy w roku słońce świeci w zenicie (tj. pod kątem 90°), a dzień i noc cały rok trwają niemal idealnie po 12 godzin.

4. Stolica europejska położona na północny - zachód od Mińska. W linii prostej oba miasta dzieli ok. 1200 km. 

5. Stolica kraju położonego na kontynencie (nie na wyspie), która jako pierwsza spośród stolic kontynentalnych wita nowy rok. 

6. Jedna ze stolic o współrzędnych geograficznych 15°S, 28°E.

Kilka słów o smogu

Sezon grzewczy rozpoczął się już na dobre, a co z tym idzie, znów nasila się w Polsce problem smogu. Warto więc, przypomnieć sobie, czym on jest i jakie niesie ze sobą skutki. 

Niestety, dane wskazują, iż Polska ma najbardziej zanieczyszczone powietrze ze wszystkich państw Unii Europejskiej. Głównym źródłem zanieczyszczeń powietrza w naszym kraju są gospodarstwa domowe, w których często spala się złej jakości węgiel i drewno, a także śmieci. Ponadto powietrze mocno zanieczyszczają przemysł, transport drogowy i energetyka. Smog jest więc zjawiskiem będącym skutkiem działalności człowieka  i polega on na występowaniu wysokich stężeń związków chemicznych i pyłów w atmosferze. W Polsce mamy największy problem z pyłami zawieszonymi PM2,5 i PM10 oraz benzo(a)pirenem, który jest związkiem rakotwórczym. Smog tworzy się w bezwietrzne dni z wysokim ciśnieniem atmosferycznym i często wygląda jak mgła (stąd też jego nazwa ma swoje korzenie w dwóch angielskich słowach ""smoke" - dym i "fog" - mgła). Smog zwiększa ryzyko zachorowania lub zaostrzenia wielu chorób, m.in.: astma, udar mózgu, zaburzenia rytmu serca, nadciśnienie tętnicze, niepokój, problemy z pamięcią i koncentracją, rak płuc. Szacuje się, że przyczyną 46 tys. przedwczesnych zgonów w Polsce jest właśnie smog, dlatego należy podjąć szereg działań, by minimalizować problem smogu. Co zatem można zrobić? Jest kilka sposobów: 

 - stary piec zamienić na ogrzewanie z miejskiej sieci, gaz lub pompę ciepła,

- nie palić śmieci, a odpowiednio je segregować,

- ograniczyć używanie samochodu,

- chronić się przed smogiem.

Odpowiedzi do zagadek - październik

Rozpoznaj na podstawie opisu wyjątkowe miejsca na świecie

1. Petra

2. Ararat

3. Katar

4. Pamukkale/Bawełniany zamek

5. Angor

6. Andy