Dlaczego lot z Warszawy do Nowego Jorku jest dłuższy niż z Nowego Jorku do Warszawy?

Analizując długość lotów transoceanicznych można rzeczywiście zauważyć, że lot z Polski do Stanów Zjednoczonych jest dłuższy niż lot w przeciwną stronę. Dlaczego? Wyjaśnieniem tej sytuacji są prądy strumieniowe, czyli bardzo silne, stosunkowo wąskie (ok. 2 km) pasma wiatrów występujące w górnej części troposfery, mniej więcej na wysokości 9-12 km. Wieją one z zachodu na wschód z prędkością dochodzącą do nawet 500 km/h. Formują się one na granicy sąsiadujących ze sobą, mas powietrza o zróżnicowanej temperaturze. Istnieją dwa główne prądy strumieniowe w szerokościach polarnych obydwu półkul i dwa mniejsze - położone po obu stronach równika. 

Lokalizacja prądów strumieniowych ma duże znaczenie dla linii lotniczych. Wykorzystanie takiego prądu przy locie na wschód skraca jego czas, podczas gdy natrafienie na niego przy locie na zachód wydłuża czas i powoduje zwiększone zużycie paliwa. 

Całkowite zaćmienie Księżyca

W poniedziałkowy poranek tj. 21 stycznia mogliśmy oglądać na niebie niecodzienne zjawisko, całkowite zaćmienie Księżyca. Było ono ostatnim całkowitym zaćmieniem naszego satelity w tej dekadzie. Kolejne będzie można zaobserwować dopiero we wrześniu 2025 roku. Do zaćmienia Księżyca dochodzi wtedy, gdy Ziemia znajdzie się pomiędzy Słońcem, a Księżycem i będący w pełni Księżyc „wejdzie” w stożek cienia Ziemi. Zjawisko to jest rzadsze niż zaćmienie Słońca i może wystąpić tylko trzy razy w ciągu roku, kiedy zaćmienie Słońca przy sprzyjających warunkach możemy obserwować nawet pięć razy w roku.

Zagadki styczeń

Rozpoznaj ciekawostki ze świata

1. Polski podróżnik, który należał do najważniejszych badaczy Mikronezji. Spędzając dni z mieszkańcami tych wysp zajmował się etnografią, przyrodą, archeologią i kartografią, a także badaniem języków tubylców. Jego pracę w tym regionie upamiętnienia nazwa szczytu na Nowej Gwinei.
2. Pływające domy, czyli łodzie mieszkalne, które służą równocześnie do przewozu towarów lub połowu ryb. Używane są na rzekach Dalekiego Wschodu i Półwyspu Indochińskiego. Mieszkańcy takich nawodnych „osiedli” spędzają w nich często całe życie, nie opuszczając łodzi od narodzin aż do śmierci.
3. Azjatyckie królestwo, które na mapie kształtem przypomina głowę słonia z długą trąbą.
4. Drzewo z rodziny jasnotowatych występujące w południowej i południowo – wschodniej Azji. Osiąga ono ponad 40 metrów wysokości i wiek ponad 200 lat. Ciężkie, brunatne drewno wykorzystuje się do budowy statków oraz w meblarstwie. Największymi producentami tego drewna są: Myanmar, Indie i Tajlandia.
5. Największa wyspa Tajlandii porośnięta gajem oliwnym, perła tropikalnych kurortów. Zniszczona bardzo mocno przez tsunami 26.12.2004 roku.
6. Formacja roślinna w Andach składająca się z sucholubnych traw i krzewinek.

Zagadka konkursowa z cyklu "Jak dobrze znasz Ziemię?"

Ciekawostki ze świata

1. Największa wyspa na Jeziorze Wiktorii.
2. Kraj sąsiadujący z Polską, który 1 stycznia 2015 roku wstąpił do strefy euro.
3. Przenośne namioty ze skóry lub tkanin na drewnianym stelażu używane przez koczownicze narody pasterskie środkowej Azji. Spełniają one trzy podstawowe warunki: dobrze chronią przed deszczem i zimnem, są proste w montażu, a po złożeniu łatwo je transportować na grzbietach zwierząt.
4. Tradycyjny strój każdej Hinduski, czyli owijana wokół ciała tkanina, która może mieć nawet dziewięć metrów długości. Jej założenie nie wymaga użycia sprzączek czy guzików, trzyma się dzięki węzłom.
5. Jedno z największych miast na świecie, które zostało zbudowane na zasypanym jeziorze. Grunt jest bardzo grząski i niebezpieczny podczas trzęsień ziemi. Kiedyś nazywane było Miastem Pałaców oraz Miastem Nadziei.
6. Szczyt w Himalajach o wysokości 8126 m n.p.m. Jest jednym z dwóch niezdobytych zimą ośmiotysięczników.

Odpowiedzi do zagadek - grudzień

O jakim regionie geograficznym mowa?

1. Tyrol

2. Andaluzja

3. Bawaria

4. Bretania

5. Transylwania lub Siedmiogród

6. Akwitania

Rozpoznaj niewielkie państwa świata

1. Malediwy

2. Saint Kitts i Nevis

3. Wyspy Marshalla

4. Tuvalu

5. Grenada
6. Bahrajn

Szczyt klimatyczny ONZ w Katowicach

W Katowicach właśnie rozpoczął się szczyt klimatyczny ONZ. To już trzeci raz, kiedy Polska jest gospodarzem tego spotkania, po raz pierwszy było to w Poznaniu w 2008 r., a później jeszcze w Warszawie, w 2013r. Celem spotkania państw należących do ONZ jest walka ze zmianami klimatu. Delegaci z całego świata będą dyskutować o tym, co jeszcze można zrobić, żeby powstrzymać wzrost temperatury na Ziemi. Podniesienie temperatury może bowiem przynieść tragicznie skutki, od gwałtownych zjawisk pogodowych po zupełne zalanie niektórych obszarów, z uwagi na podnoszący się poziom wód Wszechoceanu. Aktualnie szacuje się, iż do końca stulecia klimat się ociepli o 3,2 stopnia C, co zdaniem naukowców przyniesie katastrofalne skutki dla całej planety. Należy zatem bardzo ograniczyć emisję CO2, który odpowiada za efekt cieplarniany oraz korzystać z odnawialnych źródeł energii. Wbrew pozorom nie jest to takie proste i wymaga odważnych politycznych decyzji oraz solidarności państw w tej sprawie. Czy uda się w Katowicach osiągnąć kompromis, zobaczymy.

Zagadki grudzień

O jakim regionie geograficznym mowa?
1. Położony w zachodniej części Austrii i północnych Włoszech, jego głównym miastem jest Insbruck. W regionie tym przetrwało do dziś ok. 360 km² lodowców. Największym z nich jest lodowiec Pasterze, którego nazwa pochodzi od popularnego w tym regionie wypasu owiec. W regionie tym występują znakomite warunki do uprawiania turystyki górskiej, alpinizmu oraz sportów zimowych.
2. Region na południu Hiszpanii, który przecina rzeka Gwadalkiwir. Na długości 900 km oblewają go morza, a od Maroka oddziela go wąska Cieśnina Gibraltarska. Sewillę, stolicę regionu odwiedza rocznie ok. 16 milionów turystów.
3. Region, który zajmuje 1/5 powierzchni Niemiec i jest największym krajem związkowym, z miastami takimi jak Monachium (stolica) i Norynberga. Ten region nazywany jest „gospodarczymi płucami Niemiec”, ponieważ posiada żyzne ziemie, jest prężnym ośrodkiem przemysłu, usług i turystyki.
4. Obejmuje rozległy trójkątny półwysep Francji wcinający się w wody Oceanu Atlantyckiego, oblewany od północy wodami cieśniny La Manche. W Rennes, stolicy regionu znajdują się zakłady Citroena.

5. Kraina historyczna położona w centralnej Rumunii. Jej główne miasta to Braszków i Sybin.
6. Kraina historyczna i region administracyjny Francji położony na wybrzeżu Oceanu Atlantyckiego, o długiej na 270 km linii brzegowej. Jest to jeden z głównych w tym kraju ośrodków uprawy winorośli i tytoniu. Z tego regionu pochodzi jedno z najsłynniejszych win na świecie – Bordeaux.

Zagadka konkursowa z cyklu "Jak dobrze znasz Ziemię?"

Rozpoznaj niewielkie państwa świata
1. Państwo wyspiarskie, położone na Oceanie Indyjskim, ok. 500 km na południowy zachód od południowego krańca Indii. Stolica, w której mieszka trochę ponad 1/4 ludności jest jedynym ośrodkiem miejskim w kraju. Wyspy leżą zaledwie dwa metry ponad powierzchnią poziomu morza i są zagrożone całkowitym zalaniem. Państwo to od lat zwraca się do największych i najpotężniejszych krajów świata o pomoc w ograniczaniu efektu cieplarnianego.
2. Państwo w Ameryce Środkowej na Morzu Karaibskim, którego głową jest brytyjski monarcha reprezentowany przez gubernatora generalnego. Stolicą państwa jest miasto Basseterre. Kraj ten to dwie górzyste wyspy, które dzieli cieśnina Narrows. Powierzchnia jest niewielka, bo zajmuje jedynie 261 km².
3. Państwo wyspiarskie na Oceanie Spokojnym, położone na północ od Nauru i Kiribati, na wschód od Mikronezji oraz na południe od amerykańskiej wyspy Wake. To 1225 wysepek rozrzuconych na zachodnim Pacyfiku, na terenie o powierzchni ponad miliona kilometrów kwadratowych. W skład państwa wchodzi 29 atoli oraz 5 izolowanych wysp, a łączna powierzchnia lądu wynosi zaledwie 181 km². Najważniejsze atole i wyspy tworzą dwie główne grupy: Ratak i Ralik, które znaczą odpowiednio "wschód słońca" i "zachód słońca".
4. Państwo położone na Oceanie Spokojnym w zachodniej Polinezji, tworzy archipelag Wysp Lagunowych o powierzchni 26 km². Na wschód od archipelagu przebiega międzynarodowa linia zmiany daty.
5. Państwo wyspiarskie będące jednym z najmniejszych na półkuli zachodniej. Najwyższym wzniesieniem na największej wyspie jest Górą Świętej Katarzyny o wysokości 840 m n.p.m.
6. Królestwo nad Zatoką Perską, którego nazwa w języku arabskim oznacza „dwa morza”. Kraj jest wybitnie nizinny, pokryty pustyniami (nie ma stałych rzek) i miejscami słonymi bagnami.

Odpowiedzi do zagadek - listopad

Co to za zatoka?

1.Botnicka

2. Geografa

3. Biskajska

4. Meksykańska

5. Lwia

6. Szelichowa

Zagadka konkursowa z cyklu "Jak dobrze znasz Ziemię?

Ciekawostki geograficzne w Polsce

1. Samborska

2. Afryka

3. Wielka Śnieżna

4. Bóbrka

5. Tarnica

6. Oś

Quest, czyli forma aktywnego zdobywania wiedzy

Jak poznać dany region czy miasto i przy tym dobrze się bawić? Ciekawą alternatywą do tradycyjnych wycieczek jest coraz bardziej popularny w Polsce quest. Co to takiego? Quest jest to rodzaj gry terenowej, polegającej na odkrywaniu dziedzictwa kulturowego i przyrodniczego poprzez podążanie nieoznakowanym szlakiem, kierując się informacjami zawartymi w wierszowanych wskazówkach oraz na mapie. Uczestnicy gry na trasie wykonują zadania, które służą do rozwiązania finałowego hasła. Dzięki niemu odnajduje się nagrodę w postaci ukrytej w skrzynce pieczęci. Quest jest połączeniem elementów podchodów i znanych już gier miejskich. Celem questingu jest nauka poprzez zabawę, promowanie ciekawych miejsc i odnajdywanie wyjątkowości w miejscach wydawałoby się dobrze nam znanych. Ta forma aktywnego zwiedzania narodziła się w Stanach Zjednoczonych, a dziś rozpowszechniona jest w wielu krajach, również w Polsce. Informacje, gdzie można szukać questów znajdziecie min. na stronach  www. questing.pl i questy.com.pl. Zachęcam do takiej formy spędzania wolnego czasu, bo to naprawdę świetna i wciągająca zabawa. 

Zagadki listopad

Co to za zatoka?

1. Jest zatoką Morza Bałtyckiego leżącą pomiędzy Szwecją i Finlandią o długości 668 km i zajmowanej powierzchni 112 tys. km². Zimą bywa cała skuta lodem.

2. Zatoka na Oceanie Indyjskim, na południowo - zachodnim wybrzeżu Australii. Jej połączenie z morzem jest szerokie na 64 km. Posiada maksymalną głębokość 50 m. Głównym portem jest Bunbury.

3. Jest otwartą zatoką na Oceanie Atlantyckim, rozdziela wybrzeże Francji i Półwysep Iberyjski. Nawiedzana jest przez częste i silne sztormy. Tu uchodzą rzeki Loara i Garonna. Na jej wodach rozwija się rybołówstwo min. sardynek, sardeli, tuńczyków oraz hodowla ostryg. Głównymi portami zatoki są: Brest, Bordeaux, San Sebastián, Bilbao.

4. Leży w zachodniej części Oceanu Atlantyckiego, na wybrzeżu Ameryki Północnej, pomiędzy półwyspami: Florydą i Jukatanem. Granica pomiędzy jej wodami a wodami Morza Karaibskiego jest Kuba. Położona jest na szlaku niszczycielskich cyklonów tropikalnych, które pojawiają się w jej rejonie latem i jesienią. W jej części wydobywa się ropę naftową. Głównymi portami zatoki są: Houston, Nowy Orlean, Tampa, Hawana, Veracruz, Tampico.

5. Zatoka będąca częścią Morza Śródziemnego, do której uchodzi rzeka Rodan. Głównym portem zatoki jest Marsylia.

6. Zatoka na Morzu Ochockim, leżąca na zachód od Półwyspu Kamczatka. Od grudnia do maja jest pokryta lodem, a pływy w tej zatoce dochodzą do 13 metrów.

Zagadka konkursowa z cyklu "Jak dobrze znasz Ziemię?"

Ciekawostki geograficzne w Polsce

1. Najkrótsza w Polsce ulica, licząca zaledwie 24 m, znajduje się ona na warszawskim Nowym Mieście. Jej nazwa pochodzi od nazwiska właścicieli okolicznych gruntów, mieszczan warszawskich.

2. Wieś położona w województwie łódzkim,w gminie Żarnów. Jej nazwa jest jednocześnie nazwą jednego z kontynentów. Miejscowość ta liczy zaledwie 19 mieszkańców.

3. Najgłębsza i najdłuższa jaskinia Polski oraz najgłębsza jaskinia Tatr. Jest jaskinią krasową utworzoną głównie w wapieniach triasu i jury. Odkryta została w 1959 roku, ale znana była już dawniej góralom.

4. Miejscowość, w której powstała pierwsza polska kopalnia ropy w 1854 r., z inicjatywy Ignacego Łukaszewicza.

5. Najwyższy szczyt polskich Bieszczadów, należy do Korony Gór Polski. Osiąga wysokość 1346 m n.p.m. Znajduje się tam żelazny krzyż ustawiony w 1987 r., upamiętniający – wraz z wmurowaną tablicą – pobyt ks. Karola Wojtyły 5 sierpnia 1953.

6. Wieś położona między Kluczborkiem a Opolem, będąca miejscowością o najkrótszej w Polsce nazwie. Motorem gospodarczym wsi była działająca w latach 1774 - 1843 huta szkła, gdzie wyrabiano zielone szkło.

Odpowiedzi do zagadek - pażdziernik

Rozpoznaj "kolorowe" obiekty geograficzne

1. Pasmo Błękitne

2. Biały Przylądek

3. Rzeka Czerwona

4. Czarna Woda

5. Czerwone Wierchy

6. Złote Piaski

Zagadka konkursowa z cyklu "Jak dobrze znasz Ziemię?"
Rozpoznaj ciekawe obiekty geograficzne Europy

1. Krywań

2. Owernia

3. Wyspa Mainau

4. J. Kaali

5. Cetina

6. Zamek Neuschwanstein